Thema tentoonstelling Binnenvaart te Oudenburg

Op 6 juli 2026opent de tijdelijke tentoonstelling over de binnenvaart te Oudenburg.

Met dank aan iedereen voor het bezorgen van foto’s, documenten en anekdotes! Ze zijn mee opgenomen in het verhaal!

Tot binnenkort aan boord van Museumschip Tordino!

Samenwerking nautische databases in Nederland en België

De organisatie Schippers- en ScheepsHistorisch Onderzoek (S2HO) biedt (onder meer) een zoekprogramma aan naar Nederlandse binnenvaartschepen die voorkomen in de Liggers van de Scheepsmetings Dienst (LSD). Het archief met fysieke boeken (“liggers”) waarin de metingen werden bijgehouden bevindt zich in het Maritiem Museum Rotterdam. Die liggers zijn rond 2010 ingescand door het museum en gedigitaliseerd door de vrijwilligers van S2HO. Het zoekprogramma biedt verscheidene ingangen in die gedigitaliseerde metingen: op meetnummer, op brandmerk, op naam van het schip, op naam van de eigenaar … noem maar op.

Sinds 2023 bestaat er in België een soortgelijke database: de Belgische Binnenvaart Schepen databank (BBS). De BBS databank is een initiatief van v.z.w. Archief- en Documentatiecentrum
Erfgoed Binnenvaart. Vanaf maart 2026 werken S2HO en BBS samen. We maken in Nederland doorverwijzingen naar schepen die ook in België gebruikt zijn, omgekeerd maken we in België
doorverwijzingen naar schepen die ook in de LSD staan.

Neem bijvoorbeeld de motorspits / cementtanker “Jawi” (meetnummer R41967N). Daarvan hebben we in Nederland niet veel gegevens: het schip is één keer gemeten, het heeft een Nederlands brandmerk (4925 B Dord 1975) en we kunnen zien dat het uit België gekocht is en daar al eerder gemeten was (nummer BR14538B). Dank zij de samenwerking kunnen we nu verder kijken: als we de details van het schip opvragen zien we helemaal onderaan de pagina bij SHO een verwijzing naar het BBS. En daar kunnen we het schip verder volgen, van België naar Nederland en later weer terug naar België; tot en met de sloop aan toe. Als bonus kunnen we via het BBS doorlinken naar het Franse binnenvaartforum Vagus Vagrant, dat een aantal foto’s van de Jawi toont.

Het aantal doorverwijzingen is nu nog beperkt. De vrijwilligers van beide partijen hopen rond eind 2026 alle metingen van schepen die in beide databanken voorkomen verwerkt te hebben.

Forum!

Grip houden op digitale data is vandaag essentieel.

Als erfgoedinstelling hechten wij groot belang aan het duurzaam bewaren van informatiebronnen en gegevens. Naast ons documentatiecentrum met uitgebreide bibliotheek beschikken we over een museumschip met een waardevolle collectie objecten die het verhaal van de binnenvaart tastbaar maken.

Ons online platform Belgische Binnenvaart Schepen Databank bundelt reeds een aanzienlijke hoeveelheid informatie over binnenvaartschepen. We merken echter dat veel oud-schippers hun kennis en documentatie delen via sociale media zoals Facebook. Hoewel dit laagdrempelig en praktisch is, blijft dergelijke informatie vaak versnipperd en vergankelijk.

Daarom starten wij met een forumtoepassing waar iedereen informatie kan raadplegen, aanvullen of opvragen. Door de kennis van gebruikers, liefhebbers en onderzoekers samen te brengen, willen we een duurzaam en toekomstgericht platform uitbouwen voor het behoud en de verdere ontsluiting van het binnenvaarterfgoed.

Klik hier om de Forum toepassing te openen.

Winter werken op Tordino

Als het schip in de winter gesloten is voor bezoekers, betekent dat allerminst dat we stilzitten. Integendeel — achter de schermen wordt er hard gewerkt.

Zo verhuizen we maar liefst 8.000 boeken en tijdschriften naar de nieuwe archiefruimte, waar ze beter bewaard en ontsloten kunnen worden. Tegelijk zetten we sterk in op het digitaliseren van het archief, zodat waardevolle informatie duurzaam bewaard blijft en makkelijker raadpleegbaar wordt.

Ook het onderhoud krijgt de nodige aandacht. Binnen wordt er grondig schoongemaakt en aangepakt waar nodig. Buitenwerk staat eveneens op de planning, al laat het winterweer ons daar voorlopig nog wat in de steek.

Daarnaast treffen we de voorbereidingen voor een nieuwe tentoonstelling. We selecteren en registreren nieuwe objecten die binnenkort een plaats krijgen in de expo, terwijl andere stukken tijdelijk naar het depot verhuizen. Door onze collectie regelmatig te wisselen, bieden we bezoekers telkens opnieuw een frisse blik op het rijke verleden van de binnenvaart.

Kortom: ook in de winter blijft het schip volop in beweging.

Informatie gezocht over de binnenvaart in Oudenburg

⚓ Oproep aan de inwoners van Oudenburg en omgeving en ver daar buiten! ⚓📸
Heb jij nog oude foto’s, documenten, verhalen of ander materiaal over de binnenvaart in Oudenburg? Dan zijn wij op zoek naar jou!
Voor een tentoonstelling aan boord van het Museumschip Tordino verzamelen we herinneringen aan het leven op en rond het water.
Dat mogen foto’s of archiefstukken zijn, maar evengoed anekdotes of
    • verhalen over schippers en het schippersleven
    • herinneringen aan schipperscafés
    • straffe of mooie momenten met brugdraaiers
    • kleine, persoonlijke verhalen die typisch zijn voor de binnenvaart
Alles wat het leven langs de waterwegen van Oudenburg tot leven brengt, is welkom 💬
👉 Heb je iets liggen of wil je gewoon een verhaal delen? Laat het ons weten via een berichtje of reactie of kom gewoon langs. Samen maken we van deze tentoonstelling een stukje levende lokale geschiedenis!
Op deze foto (collectie Peter Velle) zie je alvast het binnenschip De Arnoldus van het bedrijf Verhelst in Oudenburg, dat zand en cement vervoerde.
Alvast bedankt voor het delen 🙏

Verhuis van de Nautische Bibliotheek

De Nautische Bibliotheek aan boord van Museumschip Tordino staat voor een belangrijke verandering: ze verhuist naar een nieuwe locatie. Aan boord van het schip is de ruimte nu eenmaal beperkt. Tordino is en blijft een historisch vaartuig, dat we niet zomaar kunnen uitbreiden. Extra plaats creëren is dus geen optie.

Die realiteit biedt echter ook nieuwe kansen. De huidige bibliotheekruimte aan boord willen we volledig inzetten als bijkomende tentoonstellingsruimte. Hoewel er vandaag al heel wat aspecten van de binnenvaart aan bod komen, zijn er nog verschillende thema’s die we graag uitgebreider willen belichten, zoals de tankvaart, de duwvaart en ook een stukje lokale geschiedenis.

Voor bezoekers en onderzoekers verandert er voorlopig niets. De leeszaal blijft nog aan boord van Tordino. Boeken kunnen, zoals u gewend bent, via onze website worden aangevraagd en liggen klaar om ter plaatse te worden geraadpleegd.

Pas wanneer de nieuwe bibliotheek- en archiefruimte volledig is ingericht, zal ook de leeszaal verhuizen.

De nieuwe Nautische Bibliotheek krijgt een vaste stek in Oostende, waar een voormalige loods wordt omgevormd tot een volwaardig archief- en documentatiecentrum. Nieuwsgierig? Neem alvast een kijkje naar enkele sfeerbeelden en ontdek hoe dit nieuwe hoofdstuk vorm krijgt.

Beste Wensen voor 2026

Het team u een warm en prettig eindejaar. Wij danken u voor uw interesse en hopen u vanaf april opnieuw van harte te mogen verwelkomen aan boord.

Houd intussen zeker ons digitaal platform Belgische Binnenvaartschepen Databank in de gaten voor frequente updates en nieuws.

Tot binnenkort!